Eerst onthul ik graag wat voor m’n voorlopig nog anonieme Griekse filosoof blijmoedigheid als grondhouding in het dagelijkse leven precies betekent. Hoe bereik je die ‘eudaimonia’ en ‘euthymia’, de Oudgriekse woorden die staan voor ‘een permanent goed gevoel’ en ‘blijmoedigheid’? Hier gaan we.

Mik niet te hoog in het leven. Doe alleen wat je aankan. Wees tevreden met wat je hebt, als je tenminste niet in armoede en stress leeft. Help mensen die in armoede leven. Lach om mensen die niet tevreden zijn met wat ze hebben. Geniet van het kijken naar mooie prestaties van medemensen. Wees wereldburger, want de hele wereld is ons vaderland. Heb geen kinderen. Pleeg geen onrecht of onwettige daden, want dat veroorzaakt onrust en onbehagen in het hoofd. Koester de democratie, het beste systeem dat we hebben. Zorg er wel mee voor dat die democratie in handen van de beste beleidsmakers blijft. Polariseer niet, want spanningen tussen burgers zijn slecht voor iedereen. Verlang niet jaloers naar wat anderen hebben. Verzorg je vriendschappen goed. Leef dit leven, het is het enige wat we hebben. Doe niet aan zelfmedelijden. Geniet, maar met matigheid. Wees niet bang voor goden of voor de dood, want dat belet dat je van het leven geniet. Verdrijf zulke angsten door echte kennis op te doen. Streef elke dag naar blijmoedigheid, onder meer door de ambities van je medeburgers voor ‘meer, meer, meer’ als futiel te bekijken.

Illustratie: Johannes Moreelse, Demokritos, 1630, olieverf op doek, 59 x 69 cm. Utrecht, Centraal Museum

Tot zover de aanbevelingen voor een blijmoedig leven zoals je die in de bewaarde fragmenten van de Griekse filosoof Demokritos kunt lezen. Want over deze onterecht onbekende tijdgenoot van Sokrates heb ik het hier. Demokritos is een van de bedenkers van de leer dat het universum bestaat uit atomen en leegte. Axel Hacke noemt hem in zijn boek over vrolijkheid vreemd genoeg niet, terwijl Demokritos al tweeduizend jaar bekendstaat als ‘de lachende, vrolijke filosoof’, net omdat hij blijmoedigheid als de meest wenselijke zielstoestand van de mens zag én omdat hij graag lachte met volgens hem onzinnige strevingen van mensen. Toen de bestuurders van zijn geboortestad Abdera in Noord-Griekenland hem volgens een verzonnen anekdote lieten onderzoeken door de befaamde arts Hippokrates, omdat ze dachten dat Demokritos gestoord was, zou Hippokrates hebben geconcludeerd dat niet Demokritos gek was, maar wel de rest van de mensheid, die maar blijft streven naar ‘meer, meer, meer’ en die hierdoor geen gemoedsrust heeft.

Axel Hacke vergeet dus jammer genoeg om in zijn essay over vrolijkheid als filosofische grondhouding Demokritos te noemen, terwijl hij er de grondlegger van is. Maar Hacke brengt in zijn boek wél een gedachte die ook het fundament is van deze gastblog en die mij dus zeer genegen is. Het gaat over de inspiratie die de oudheid kan aanreiken. Met die gedachte besluit ik mijn eerste blog van het nieuwe jaar: “Ik houd van het pragmatisme van de antieke filosofische scholen, die zich met de praktische levensvragen bezighielden, met de omgang met vrienden en met de maatschappij, met wat de staat van ieder van ons verlangt, met het genot en de welvaart, met onze eenzaamheid en ons samenzijn, met de dood.”

Je hebt een idee dat in deze reeks blogs past? Mail het naar Patrick De Rynck.

Meer over de oudheid in jouw leven? Check www.hic-nunc.be