‘De oudheid is overal!’ is de naam van deze gastblog. Het is goed nog even te herinneren aan m’n grote uitgangspunt: ik ga na hoe facetten van de oudheid in onze tijd aanwezig zijn, zichtbaar en onzichtbaar, hoe ze gebruikt worden, misbruikt worden, invloed hebben… Kortom, hoe onze tijd verweven is met de oudheid.

Met dat uitgangspunt voor ogen moet ik bekennen dat mijn 29 gepubliceerde blogteksten ferme lacunes vertonen. Zo heb ik het nog niet of nauwelijks gehad over het christendom. Mea culpa. Dat is bijzonder merkwaardig. Ook het christendom is uiteraard ‘iets’ uit de oudheid, punt. Neem bijvoorbeeld een symbool als het kruis, dat tot voor kort nog alomtegenwoordiger was dan nu.

Een andere lacune: de oudheid, dat is nog wel iets meer dan de Griekse en Romeinse invloedssfeer. Denk aan de Egyptische cultuur. Of de Germaanse, en de Perzische. En heeft ook China geen oudheid? De heropleving van Confucius in het huidige China, iemand? De man leefde rond 500 v.Chr. Je las er hier nog geen woord over, ik beken opnieuw schuld.

Ik had het hier nog niet of nauwelijks over de oudheid in films, strips, games, series… Terwijl het ook daar bulkt van de antieke personages en verhaalmotieven. Denk bijvoorbeeld aan het tragische motief van het personage dat iets goed bedoelt wat vervolgens slecht afloopt. Ik ga hier niet spoilen, maar kijkers van series moeten maar eens goed nadenken over de plots van Breaking Bad, Fargo, House of Cards… Dat zijn een soort nieuwsoortige Griekse tragedies.

Ik had het hier nog niet of nauwelijks over het recht, en ook niet over wetenschapsgeschiedenis. Denk bij wijze van voorbeeld maar aan Euklides en zijn geometrische theorieën, of aan andere Griekse pioniers van wat heet de ‘wetenschappelijke methode’ van observeren, experimenteren, analyseren, nauwkeurig formuleren, bewijzen… Of denk aan de gulden snede in de kunst en de architectuur. Enzoverder enzovoort.

Hier volgt tot slot nog een kleine, actuele pointe. Ik had het op deze plaats ook nog nooit over een man wiens naam ik liever niet vermeld en die momenteel de wereld in zijn ban houdt. Ook hij heeft iets met de oudheid. Zo poseerde hij de voorbije jaren als een echte antieke held, te paard en met ontblote torso. Heroïsch naakt, heet dat. Hij werd bij z’n 62^ste verjaardag door een fan in beeld gebracht als de opperheld Herakles en diens Twaalf Werken. Hij vergadert met zijn sidderende Nationale Veiligheidsraad in een op en top neoklassiek decor en hij beantwoordt perfect aan het beeld van de dictator zoals Sokrates dat bij Plato schetst: een man die om zijn doel te bereiken niets en niemand ontziet. Ik citeer: ‘Een dictator zal om te beginnen voortdurend oorlogen uitlokken. Dan blijft bij het volk de behoefte bestaan aan een leider, en dan is men ook onder druk van de financiële lasten gedwongen zich met zijn dagelijks werk bezig te houden. Men zal dan niet zo gauw tegen hem komplotteren.’ Einde citaat. Deze man heeft vorige week de teerling geworpen en is zijn Rubicon overgestoken, las ik her en der. Maar genoeg over de man die dus maar beter niet genoemd wordt.

Dat er stof genoeg is voor nog een paar honderd blogs, daarover zult u het intussen vermoedelijk met mij eens zijn.

Trigger voor deze blog: de dertigste aflevering.

Je hebt een idee dat in deze reeks blogs past? Mail het naar Patrick De Rynck.

De website www.hic-nunc.be heeft hetzelfde uitgangspunt als deze blog. Er werken tal van auteurs aan mee. Je vindt er bv. Plato’s beschrijving van ‘de dictator’  en je vindt er ook de bronnen van de uitdrukkingen ‘de teerling is geworpen’ en ‘hij is de Rubicon overgestoken’ .