Dat zit zo: vrijdag de 13de, jawel, was voor uw dienaar een moment van intense vreugde. Die dag kreeg ik in het Rijksmuseum in Amsterdam – dat alleen al – een prijs die mij echt gelukkig stemde, twee jaar na de Oikos Publieksprijs. Ik kreeg ‘m voor m’n boek Zeus in jeans. Ik ben er niet rijk van geworden en in het nieuws kwam de prijs ook al niet, maar dat geluk, dat pakt niemand mij nog af. De prijs waar ik het over heb, komt van de VGN Kleio, de vijftig jaar jonge Nederlandse vereniging van docenten – zeg maar: leraren – geschiedenis, en hij heet: KleioKlasseprijs 2026 voor het Best Bruikbare Geschiedenisboek voor in de klas. Wat je hieronder leest of hierna hoort, is het licht aangepaste dankwoord dat ik bij die gelegenheid in het Rijksmuseum uitsprak. Hier komt het:

Wat een onverwacht cadeau geven jullie mij hier vandaag, in deze prachtige omgeving! Ik ben er ondersteboven van. Want wat is er mooier dan weten dat je met je boek docenten, en dus ook leerlingen bereikt, en misschien zelfs aan het denken zet? En wat is er nog mooier dan dat je daar ook nog eens voor in de bloemetjes wordt gezet? Was ik de winnaar van een Oscar of van The Voice, dan zou ik nu in tranen uitbarsten en m’n hele familie uitgebreid danken. Maar dat laat ik dus over aan Oscar- en The Voice-winnaars.

Eén dingetje wil ik hier in het heel kort even kwijt. De ondertitel van m’n boek ‘Zeus in jeans’ is: ‘Hoe de oude Grieken en Romeinen ons leven nog altijd bepalen.’ ‘De Rynck, overdrijf je daarmee niet een tikkeltje?’ is een vraag die ik wel eens krijg. En: ‘Moest dat van de uitgever, misschien?’

Beste mensen, ik kom uit een land waar de premier behalve politicus ook historicus is. Hij dweepte lang met Julius Caesar als zijn grote voorbeeld en sinds hij aan de macht is, doet hij hetzelfde met Augustus. Zijn kantoor in de Wetstraat bulkt van de Romeinse parafernalia én hij past naar eigen zeggen in zijn leven ook graag basisregels van het antieke stoïcisme toe. Daarvoor kan hij overigens inspiratie halen in onze boekhandels: die liggen vol met stoïcijnsachtig geïnspireerde boeken.

Hier en nu ben ik in een land waar de vorige vorige premier (nvda: da’s Mark Rutte), óók een historicus, graag verwees naar de val van het Romeinse Rijk door binnenstormende barbaren, wanneer het ging over wat heet de migratie- of vluchtelingencrisis. Hij zag waarschuwende parallellen.

We leven met z’n allen in een wereld waarin de machtigste man van die wereld imperium-ambities heeft en straks misschien een Romeinsachtige triomfboog voor zichzelf laat oprichten. In diezelfde wereld betoogt en gelooft een andere machtige man dat Moskou ‘het Derde Rome’ is. We leven ook in een wereld waarin misschien wel het belangrijkste conflict van die wereld op z’n minst ferme roots heeft in de Grieks-Romeins-joodse oudheid.  

Of hoe de oudheid ons leven nog altijd mee bepaalt. Quod erat demonstrandum.

Ik wil optimistischer eindigen. We leven ook in een wereld waarin een lang antiek gedicht vol met gedaantewisselingen dit eigenste museum heeft verleid tot een grootse expo met oude én hedendaagse kunst die is geïnspireerd door dat Latijnse gedicht. Metamorfosen heten het gedicht én de expo. En we leven tot slot in een wereld waarin de meest succesvolle oneliner aller tijden linea recta uit diezelfde oude Latijnse poëzie komt: YOLO is de hedendaagse vertaling van die oneliner, waarvan Horatius’ originele versie luidt: Carpe diem! Iedereen vult die twee woorden naar believen in.

Ik pluk op deze vrijdag de 13de gretig de dag en dank jullie nog eens voor de waardering voor m’n werk.

Tot zover m’n dankwoord en tot zover deze blog.

Illustratie: Foto van boek ‘Zeus in jeans’ van Patrick De Rynck

Je hebt een idee dat in deze reeks blogs past? Mail het naar Patrick De Rynck.

Meer over de oudheid in jouw leven? Check www.hic-nunc.be